Przepisy AML to nie tylko teoria, to przede wszystkim system praktycznych działań, które każdy podmiot na rynku sztuki musi wdrożyć i utrzymywać. Właściwe podejście do zgodności z AML nie polega wyłącznie na tworzeniu dokumentacji, ale na budowaniu rzeczywistej kultury bezpieczeństwa.

KYC – czyli „Poznaj swojego klienta”

Najważniejszym obowiązkiem instytucji rynku sztuki jest identyfikacja i weryfikacja klienta (KYC – Know Your Customer). Proces ten obejmuje:

1. zebranie danych identyfikacyjnych klienta (imię, nazwisko, PESEL lub NIP, adres, dane rejestrowe);
2. ustalenie beneficjenta rzeczywistego;
3. weryfikację dokumentów tożsamości, pełnomocnictw i struktury własnościowej;
4. ocenę ryzyka transakcji.

Jeśli klient działa w imieniu osoby trzeciej – np. fundacji, trustu lub spółki zagranicznej, to należy ustalić, kto faktycznie kontroluje środki i decyzję o zakupie. Brak tej wiedzy to jedno z najczęstszych naruszeń stwierdzanych podczas kontroli GIIF.

Ocena ryzyka – podstawa skutecznej ochrony

Każda galeria czy dom aukcyjny musi opracować metodologię oceny ryzyka. Obejmuje ona m.in.:

1. ryzyko klienta (np. kraj pochodzenia, rodzaj działalności, źródło finansowania);
2. ryzyko produktu (np. rodzaj dzieła – obrazy, antyki, rzeźby, NFT);
3. ryzyko geograficzne (np. kraje wysokiego ryzyka wskazane przez FATF).

Transakcje z krajami objętymi sankcjami lub płatności w kryptowalutach zawsze wymagają wzmożonych środków bezpieczeństwa.

Dokumentacja i rejestry

Podmiot obowiązany musi prowadzić:

1. rejestr transakcji powyżej 10 000 EUR;
2. dokumentację identyfikacyjną klientów;
3. zapisy z oceny ryzyka i decyzji o ewentualnym zawiadomieniu do GIIF.

Całość należy przechowywać przez co najmniej 5 lat. Nie chodzi tu wyłącznie o biurokrację, w razie kontroli te dokumenty stanowią dowód należytej staranności.

Wewnętrzna polityka AML

Każdy uczestnik rynku sztuki powinien opracować i wdrożyć politykę AML, która określa:

1. sposób identyfikacji klientów;
2. zasady oceny ryzyka;
3. procedurę zgłaszania podejrzanych transakcji;
4. plan szkoleń pracowników.

W GP Art Law pomagamy stworzyć praktyczne procedury AML, dostosowane do skali działalności, od butikowych galerii po duże domy aukcyjne prowadzące sprzedaż międzynarodową.

Rynek sztuki, choć pełen pasji, emocji i piękna, jest również przestrzenią wymagającą szczególnej odpowiedzialności. Wartość dzieła to nie tylko jego cena, ale także transparentność transakcji, legalność pochodzenia i zgodność z przepisami. Naszym celem jest wspieranie uczestników rynku sztuki w budowaniu bezpiecznego, transparentnego i profesjonalnego obrotu, w którym wartość dzieła idzie w parze z zaufaniem i zgodnością z prawem.

Protecting the Value of Art – bo sztuka zasługuje na ochronę, także prawną.

Zespół GP Art Law