Rynek sztuki ma swoją własną dynamikę, jest dyskretny, często oparty na relacjach, a transakcje bywają nie tylko wysokiej wartości, ale również złożone i międzynarodowe. To czyni go atrakcyjnym miejscem nie tylko dla kolekcjonerów, ale niestety także dla osób próbujących ukryć pochodzenie nielegalnych środków.

Od 2021 roku uczestnicy rynku sztuki w Polsce stali się formalnie częścią systemu przeciwdziałania praniu pieniędzy (AML). Dla wielu galerii i domów aukcyjnych był to przełom, który wprowadził szereg wymogów prawnych, które wymagają zrozumienia, wdrożenia i bieżącego stosowania.

Czym jest AML i dlaczego dotyczy rynku sztuki?

AML (Anti-Money Laundering) to zestaw zasad, procedur i obowiązków mających zapobiegać wprowadzaniu do legalnego obrotu środków pochodzących z przestępstw. Rynek sztuki, ze względu na swoją strukturę, prywatność transakcji, niejednoznaczne wyceny i międzynarodowy charakter, jest uznawany przez regulatorów za sektor wysokiego ryzyka.

Dyrektywa AML Unii Europejskiej po raz pierwszy wprost objęła uczestników rynku sztuki obowiązkami przeciwdziałania praniu pieniędzy. Polska implementowała te przepisy do ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.

Kto podlega przepisom AML w branży artystycznej?

Obowiązki AML dotyczą:

1. galerii sztuki prowadzących sprzedaż dzieł (zarówno współczesnych, jak i dawnych);
2. domów aukcyjnych i antykwariatów;
3. marszandów, dealerów, pośredników;
4. instytucji kultury, jeśli prowadzą sprzedaż dzieł lub przyjmują zlecenia sprzedaży.

Zasadniczym kryterium jest wartość transakcji, gdyż obowiązki AML aktywują się przy operacjach o wartości równej lub wyższej niż 10 000 EUR, nawet jeśli zapłata następuje w ratach lub w formie gotówkowej.

Dlaczego przestrzeganie AML jest tak istotne?

Zgodność z przepisami to nie tylko wymóg ustawowy. To również:

1. ochrona reputacji – współpraca z klientem powiązanym z nielegalnym kapitałem może trwale zaszkodzić renomie galerii;
2. bezpieczeństwo finansowe – sankcje za naruszenie przepisów sięgają nawet 5 mln euro;
3. zaufanie klientów i partnerów – stosowanie procedur AML buduje wiarygodność na międzynarodowym rynku sztuki.

GP Art Law wspiera rynek sztuki

GP Art Law pomaga galeriom, domom aukcyjnym i kolekcjonerom w:

1. analizie, czy dana działalność podlega obowiązkom AML;
2. opracowaniu odpowiednich procedur wewnętrznych;
3. wdrożeniu rozwiązań zgodnych z wymogami GIIF;
4. bieżącym doradztwie i audytach zgodności.

Rynek sztuki, choć pełen pasji, emocji i piękna, jest również przestrzenią wymagającą szczególnej odpowiedzialności. Wartość dzieła to nie tylko jego cena, ale także transparentność transakcji, legalność pochodzenia i zgodność z przepisami. Naszym celem jest wspieranie uczestników rynku sztuki w budowaniu bezpiecznego, transparentnego i profesjonalnego obrotu, w którym wartość dzieła idzie w parze z zaufaniem i zgodnością z prawem.

Protecting the Value of Art – bo sztuka zasługuje na ochronę, także prawną.

Napisz do nas lub zadzwoń tel:+48600838883

Zespół GP Art Law